DİYABET(ŞEKER HASTALIĞI)
DİYABET
Diyabet, ömür boyu devam eden bir hastalıktır. Sizde diyabet varsa vücudunuz, yediğiniz besinlerdeki enerjiyi gereken şekilde kullanamıyor demektir. Oysa sağlığınız açısından besinlerdeki enerjinin kullanılması, önemlidir. Besinler, vücudun başlıca yakıtı olan bir çeşit şekere dönüşmek üzere parçalanır. Daha sonra bu şeker kana karışır ve kandaki şeker düzeyi yükselmeye başlar. Yükselen kan şekeri pankreastan insülinin kana geçmesini arttırır.
Pankreas, midenin hemen arkasında yer alan yaprak şeklinde bir organımızdır. İnsülin yapmak ve ihtiyaç duyulduğunda bu insülini kan dolaşımına vermek, pankreasın işidir. İnsülin, kandaki şeker düzeyini düşüren, bir maddedir ve bunu, şekerin hücrelere girmesini sağlayarak gerçekleştirir.
Hücrelere giren şeker yakıt olarak kullanılır. Bütün bu söylediklerimiz gerekli şekilde geliştiğinde, tam ve faal bir yaşam için gerekli enerji sağlanmış olur. Şeker vücut hücrelerine girdiği zaman, kandaki şeker düzeyi azalır. Diyabetlilerde ise bu sistem yeterli işlemez. Şeker, hücrelerin içine girecek yerde kanda birikmeye başlar
DİYABET TİPLERİ NELERDİR?
Başlıca 2 tip diyabet vardır. Fakat diyabet tiplerinin, farklı nedenlere bağlı olarak geliştiği düşünülmektedir.
Tip I diyabet- Vücut çok az insülin yapar veya hiç insülin yapmaz.Genelde çocuklarda görülür.
Tip II diyabet- Tip II, en sık görülen diyabet tipidir. Genç insanlarda da görülebilmesine rağmen bu diyabet tipi çok zaman 40 yaşından sonra başlar. Şeker hücreye yalnızca özel girişlerden geçerek girebilir. Tip II diyabet hastalarında bu girişlerle ilgili bir sorun da vardır. Bunun da en büyük nedeni şişmanlıktır. Sonuç olarak kanda yeterince insülin bulunmasına rağmen hücrelere pek az şeker girebilir. Hücrelere giremeyen şeker kanda birikir.
TİP II DİYABETİN NEDENLERİ
Tip II diyabetin gerçek nedeni tam olarak bilinmemektedir. Ancak aşağıdaki kişilerde görülme olasılığı daha yüksektir.
|
Tansiyonu yüksek olanlar
|
|
Şişmanlar
|
|
Ailelerinde başka diyabet hastaları bulunanlar
|
|
Gebelik sırasında diyabet gelişenler
|
|
4,5 kg'dan daha ağır bebek doğuranlar
|
|
Bir hastalığın veya yaralanmanın stresini yaşayanlar
|
Bunlar diyabetle ilgili risk faktörleridir. Yakın aile bireylerinizden (ana, baba, kız veya erkek kardeş, çocuk) herhangi birinde bu risk faktörlerinden en az 2 tanesi varsa, kendisinde mutlaka diyabet testleri yapılmalıdır.
TİP II DİYABETİN BELİRTİLERİ
Tip II diyabetin semptomları kolayca gözden kaçabilir. Bunlar uzun zamanda yavaş yavaş ortaya çıkma eğilimindedir.
|
|
Yorgunluk hissetmek
|
|
|
Ciltteki kesiklerin veya yaraların çok yavaş iyileşmesi
|
|
|
Kuru ve kaşıntılı bir cilt
|
|
|
Sık sık infeksiyon gelişmesi
|
|
|
Sık idrar yapma
|
|
|
Bulanık görme
|
|
|
Cinsel sorunlar
|
|
|
Ellerde ve ayaklarda uyuşma, karıncalanma
|
|
|
Açlık hissinin fazlalaşması ve çok yeme
|
|
|
Ağız kuruluğu ve çok su içme
|
TESTLER
Açlık ve tokluk kan şekerinin ölçümü
Kan şekeri ölçümlerinizi düzenli olarak yaptığınızda, kanınızdaki şekerin ne zaman aşırı yükselmeye veya azalmaya başladığını doğru bir şekilde öğrenirsiniz. Test sonuçlarınız, bu sorunların düzeltilmesi için ne zaman ve nasıl harekete geçeceğinize karar vermenizde size yardım eder. Bunun yanısıra istenmeyen olayların etken tanısı, bunların ilerlemesini durdurabilme geriletebilme açısından büyük önem taşımaktadır. Kan şekeri takibinin yine en önemli izleme yöntemi olduğunu bir kez daha hatırlatmak isteriz.
İdrar Şekerinin Kontrolü
İdrarın şeker için kontrolü kan şekerinin tahmini için kullanılabilecek en hassas yöntem değildir. Ancak kan şekerinin ölçülemediği durumlarda da hiç bir test yaptırmamaktan daha iyidir. Eğer kan şekerinizin yüksek olduğundan şüphe ediyorsanız bunu idrar şekerine bakarak kontrol edebilirsiniz
Glikozillenmiş Hemoglobin Testi (HbA1c)
3-4 aylık sürede kan şekerinin durumunu gösterir. Kanda ne kadar çok glikoz var ise o kadar çok glikozillenmiş hemoglobin oluşacaktır. Diyabeti olmayan bir insanda normalde tüm hemoglobinin %5'i glikozillenmiş olarak bulunmaktadır. Diyabetli bir insanda ise yüksek kan şekeri değerleri nedeniyle bu oran yüksek bulunmaktadır.
ŞEKER HASTALIĞI TANISI
Bilindiği gibi normalde (şeker hastası olmayanlarda) açlıktaki kan şekeri düzeyi 70-110 mg/dl'dir. Eğer açlıktaki en az 2 kez ölçümde kan şekeri 126 mg/dl'nin üzerinde, tokluk kan şekeri 200 mg/dl'nin üzerinde ise şeker hastalığı olarak kabul edilir.
GİZLİ ŞEKER NEDİR?
Eğer açlık kan şekeri 105 mg/dl'nin üzerinde ise şeker hastalığı olabilirsiniz. Bunu saptamak için şeker yükleme testi yapılması gerekir.
KAN ŞEKERİ YÜKSELMESİNİN BELİRTİLERİ
|
|
|
|
Her zamankinden daha fazla susarsanız ve çok su içerseniz
|
|
|
Her zamankinden daha fazla acıkırsanız ve çok yemek yerseniz.
|
|
|
Sık sık idrar yaparsanız.
|
|
|
Gece idrar yapmak için uykudan uyanırsanız
|
|
|
Halsizlik, yorgunluk hissediyorsanız.
|
|
|
Bulanık görüyorsanız
|
|
|
Derinizde kuruma ve kaşıntı varsa
|
|
|
Yaralarınız çok yavaş iyileşiyorsa.
|
|
DİYABETİN UZUN DÖNEM ZARARLARI
Diyabetli bir hastada aşağıdaki durumların görülme olasılığı daha yüksektir.
|
|
Kalp yetersizliği
|
|
|
Kalp krizi
|
|
|
İnme (felç)
|
|
|
Körlükle sonuçlanabilen göz sorunları
|
|
|
Böbrek hastalığı
|
|
|
Bir ayağın veya bacağın kesilme zorunluluğu
|
|
|
Sık sık infeksiyon gelişmesi
|